Πληροφορίες σχετικά με τη βιολογική γεωργία

φωτ. αρχείου - Κτήμα Βίωμα 

Ο σεβασμός για το περιβάλλον και για την υγεία του εδάφους αποτελούσαν ανέκαθεν προτεραιότητα για τους βιοκαλλιεργητές και έχει εξαιρετική σημασία για όλους μας. Έτσι, η βιολογική γεωργία ευνοεί τους ανανεώσιμους πόρους και την ανακύκλωση. Επιπλέον, στην κτηνοτροφία η βιολογική γεωργία απαιτεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την υγεία και την ευημερία των ζώων καθώς και την αυστηρά ελεγχόμενη χρήση ζωοτροφών. 

Επίσης, στην ανάπτυξη καλλιεργειών και στην κτηνοτροφία η βιολογική γεωργία σέβεται τις φυσικές μεθόδους που διαθέτει το ίδιο το περιβάλλον για τον έλεγχο των παρασίτων και των ασθενειών, απαγορεύοντας ή περιορίζοντας τη χρήση χημικών συνθετικών παρασιτοκτόνων, χημικών λιπασμάτων, αυξητικών ορμονών, αντιβιοτικών και γενετικά τροποποιημένων οργανισμών. Αντί αυτών, οι βιοκαλλιεργητές χρησιμοποιούν μια ποικιλία άλλων τεχνικών, που συμβάλλουν στη διατήρηση των οικοσυστημάτων και τη μείωση της ρύπανσης.  



Η βιολογική γεωργία στη  σημερινή Ευρώπη

 Όπως αναφέρεται σε μια έκθεση του 2006 του Organic Monitor 1, «Η Ευρώπη διαθέτει τη μεγαλύτερη και πιο εξελιγμένη αγορά βιολογικών προϊόντων στον κόσμο. Λόγω των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης της αγοράς, πολλοί κλάδοι πάσχουν από έλλειμμα προσφοράς, το οποίο σε τοπικό επίπεδο αντιμετωπίζεται με εισαγωγές». Η βιολογική γεωργία και παραγωγή όντως παρουσίασε σημαντική ανάπτυξη στο πρόσφατο παρελθόν, που συνίσταται και σε αύξηση του αριθμού των εμπλεκομένων στη βιολογική γεωργία – μια ομάδα, στην οποία περιλαμβάνονται αγρότες, παραγωγοί, μεταποιητές και εισαγωγείς. Το 2005 υπήρχαν συνολικά 182.305 εμπλεκόμενοι αυτής της ομάδας στην ΕΕ των 25, αριθμός που αντιστοιχεί σε αύξηση κατά 13,4 % σε σχέση με το 2004. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών η λιανική αγορά βιολογικών προϊόντων παρουσίασε έντονη ανάπτυξη – μεταξύ 5 και 30 % – στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστήριξε αυτή την πολλά υποσχόμενη τάση, δημοσιεύοντας τον Ιούνιο του 2004 το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Δράσης για τα Βιολογικά Τρόφιμα και τη Βιολογική Γεωργία. Το σχέδιο αυτό περιγράφει μια σειρά μέτρων πολιτικής για την υποστήριξη της ανάπτυξης του τομέα της βιολογικής γεωργίας προκειμένου να υπάρξει ανταπόκριση στην καταναλωτική ζήτηση με τρόπο προσανατολισμένο προς την αγορά και να διασφαλιστούν τα δημόσια αγαθά, όπως η προστασία του περιβάλλοντος και η ευημερία των ζώων. Στα μέτρα συμπεριλαμβανόταν μια αναθεώρηση των κανονισμών περί ορισμού των βιολογικών τροφίμων, η υποστήριξη της βιολογικής γεωργίας μέσω του προγράμματος αγροτικής ανάπτυξης και μια προωθητική εκστρατεία που στόχευε στους καταναλωτές.

Τον Ιούλιο του 2007 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε έναν καινούριο κανονισμό για τα βιολογικά προϊόντα, με σκοπό την αποσαφήνιση των προτύπων για τη βιολογική παραγωγή και την επισήμανση των βιολογικών προϊόντων, ο οποίος προβλέπει και την υποχρεωτική χρήση του λογότυπου βιολογικού προϊόντος της ΕΕ από τους Ευρωπαίους παραγωγούς από την 1η Ιουλίου 2010. Το λογότυπο αυτό μπορεί να συνοδεύεται από εθνικά ή ιδιωτικά λογότυπα. Επίσης, από την 1η Ιουλίου 2010 πρέπει να υποδηλώνεται ο τόπος προέλευσης του προϊόντος, προς ενημέρωση των καταναλωτών.


Τα πλεονεκτήματα της βιολογικής γεωργίας και παραγωγής για τους αγρότες

Η γεωργία είναι μια απαιτητική απασχόληση που παρουσιάζει μοναδικές προκλήσεις οικονομικής και πρακτικής φύσης, οι οποίες οι οποίες είναι συγκεκριμένες για τον κάθε αφορούν ειδικά στον κλάδο. Οι συνολικές θετικές τάσεις στη βιολογική γεωργία, ειδικά δε η ολοένα αυξανόμενη καταναλωτική ζήτηση, προσφέρουν πολλές νέες δυνατότητες για  τους αγρότες.

Τα αγροκτήματα βιολογικής γεωργίας απαιτούν είναι, συνήθως, μεγάλη ένταση εργασίας και απαιτούν υψηλό επίπεδο εξειδικευμένου προσωπικού. Αυτό όχι μόνο συμβάλλει στην αγροτική απασχόληση, αλλά επίσης αυξάνει το επίπεδο του επαγγελματισμού και ενθαρρύνει την ανάπτυξη ομάδων εξειδικευμένων ικανοτήτων για τους εργαζόμενους στα αγροκτήματα.

Η βιολογική γεωργία απαιτεί τη χρήση πρακτικών φιλικών αειφόρων για το περιβάλλον, καθώς και σεβασμό για τους φυσικούς πόρους. Γενικά, οι αγρότες πρέπει να εξετάζουν τις επιπτώσεις των δραστηριοτήτων τους στο μέλλον και τις επιπτώσεις των μεθόδων τους στο περιβάλλον.

Η τιμή της αγοράς για τα βιολογικά προϊόντα είναι σημαντικά υψηλότερη, καθώς οι καταναλωτές είναι πρόθυμοι να πληρώσουν περισσότερα για την ποιότητα των τροφίμων, την ευημερία των ζώων και την προστασία του περιβάλλοντος. Έχοντας την ολοένα αυξανόμενη επιθυμία να γνωρίζουν τα ενδιάμεσα στάδια της τροφής τους «από το αγρόκτημα έως το πιάτο», πολλοί καταναλωτές αρχίζουν να αναπτύσσουν σχέσεις με το «δικό τους» αγρόκτημα βιολογικής γεωργίας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλά αγροκτήματα βιολογικής γεωργίας να πωλούν απευθείας μέσω προγραμμάτων παράδοσης κατ’ οίκον και μέσω αγορών και καταστημάτων για αγρότες. Άλλοι, επίσης, προσφέρουν ακόμη και προγράμματα αγροτουρισμού στα αγροκτήματά τους. Τέτοιου είδους μέτρα μπορούν να βοηθήσουν τα μικρά αγροκτήματα να παραμείνουν στην αγορά, αφού ενώ διαφορετικά δεν θα μπορούσαν να αντεπεξέλθουν στον ολοένα και πιο έντονο παγκόσμιο ανταγωνισμό.


Πώς να πιστοποιηθείτε 

Η παραγωγή και η επισήμανση επισήμανση των βιολογικών προϊόντων εντός των αγορών της ΕΕ ακολουθεί μια αυστηρή διαδικασία πιστοποίησης.

Οι αγρότες πρέπει πρώτα να εγγραφούν σε έναν αναγνωρισμένο εποπτικό φορέα ελέγχου και πιστοποίησης ή αρχή της χώρας τους και, σύμφωνα με προσυμφωνημένο σχέδιο μετατροπής, πρέπει να περάσουν από μια μεταβατική περίοδο τουλάχιστον δύο ετών προτού αρχίσουν να παράγουν γεωργικά προϊόντα γεωργικές σοδειές που μπορούν να κυκλοφορήσουν στην αγορά ως βιολογικά βιολογικές. Κατά τη διάρκεια αυτού του χρονικού διαστήματος, το αγρόκτημα θεωρείται ότι βρίσκεται «σε μεταβατικό στάδιο». 

Εάν οι αγρότες επιθυμούν να παράγουν και συμβατικά και βιολογικά προϊόντα, πρέπει να διαχωρίζουν με σαφήνεια αυτές τις δύο διαδικασίες σε κάθε στάδιο της παραγωγής.

Οι αγρότες και οι μεταποιητές πρέπει να τηρούν πάντοτε όλα τα πρότυπα και τους κανόνες που διατυπώνονται στον Κανονισμό της ΕΕ. Πρέπει να υποβάλλονται σε επιθεωρήσεις από τους αναγνωρισμένους φορείς ελέγχου και πιστοποίησης εποπτικούς φορείς ή αρχές, προκειμένου να εξασφαλίζεται η συμμόρφωσή τους με τη νομοθεσία περί βιολογικής γεωργίας.

Στη συνέχεια, σε όσους πληρούν τα κριτήρια χορηγείται πιστοποίηση βιολογικής γεωργίας και τους επιτρέπεται να κυκλοφορήσουν τα προϊόντα τους με την σήμανση των βιολογικών προϊόντων. 


Τα πλεονεκτήματα της βιολογικής γεωργίας, παραγωγής και διανομής για τους μεταποιητές, το χονδρεμπόριο και τους λιανοπωλητές

Οι βιοκαλλιεργητές καθώς και ο τομέας της μεταποίησης πρέπει να συμμορφώνονται με συγκεκριμένες νομικές απαιτήσεις, προκειμένου τα προϊόντα τους να σημανθούν ως βιολογικά και να φέρουν το λογότυπο βιολογικής γεωργίας της ΕΕ ή ιδιωτικά λογότυπα. Μέρος της διαδικασίας πιστοποίησης αποτελεί μια τυπική διαδικασία επιθεώρησης προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι τα βιολογικά προϊόντα παράγονται με βάση μια δεοντολογία που σέβεται τη φύση. Έτσι, ο καταναλωτής μπορεί να αισθάνεται βέβαιος για τα ενδιάμεσα στάδια από τα οποία πέρασαν τα προϊόντα «από το αγρόκτημα έως το πιάτο». Η σήμανση επισήμανση ενός προϊόντος ως βιολογικό με βάση πιστοποιημένα πρότυπα παρέχει αξιόπιστη καθοδήγηση και επιτρέπει στους καταναλωτές να κάνουν συνειδητές επιλογές, όταν έχουν να διαλέξουν από μια αφθονία προϊόντων στις υπεραγορές στα σούπερ μάρκετ. Όταν θα εφαρμοστεί η υποχρεωτική χρήση του βιολογικού λογότυπου της ΕΕ, θα είναι ακόμα πιο εύκολο για τους καταναλωτές να αναγνωρίζουν τα βιολογικά προϊόντα.

Τα βιολογικά προϊόντα βρίσκονται στην κορυφή ενός ανερχόμενου κύματος καταναλωτικής ζήτησης. Το γεγονός αυτό από μόνο του υποδηλώνει τα πλεονεκτήματα για τους μεταποιητές, τους χονδρεμπόρους και τους λιανοπωλητές που θα συμπεριλάβουν βιολογικά προϊόντα στην ποικιλία των αγαθών που διακινούν. 

Επίσης, τα τοπικά προϊόντα γίνονται ολοένα και πιο δημοφιλή καθώς οι καταναλωτές αποκτούν πληρέστερη μεγαλύτερη γνώση επίγνωση σχετικά με την άμεση σχέση που υπάρχει υφίσταται ανάμεσα στην αύξηση των τοπικών πωλήσεων και τη θετική αγροτική ανάπτυξη, ενώ δεν παραβλέπουν τα προβλήματα που προκύπτουν ανακύπτουν από τη μεταφορά τροφίμων σε μεγάλες αποστάσεις. Ο συνδυασμός της βιολογικής γεωργίας του βιολογικού με το τοπικό και το παραδοσιακό παρουσιάζει σημαντική δυναμική πωλήσεων. Ο συνδυασμός αυτός δεν έχει ακόμη εκμεταλλευθεί πλήρως. Εν ολίγοις, η συνολική τάση προς τα βιολογικά τρόφιμα και προϊόντα αποτελεί μια ευκαιρία για τους μεταποιητές, τους χονδρεμπόρους και τους λιανοπωλητές να αποτελέσουν μέρος μιας αναπτυσσόμενης αγοράς.