Τσακώνικη Μελιτζάνα


Δεν έχει κυρτότητα, είναι επιμήκης με μήκος 20-25 εκατοστά, διάμετρο 4-6 εκατοστά και λίγο πιο χοντρή στη μέση. Ο φλοιός της είναι λείος και γυαλιστερός, ανοιχτού μωβ χρώματος, με πιο ανοιχτόχρωμες ραβδώσεις.
Ωριμάζει πιο πρώιμα από άλλες περιοχές και ο καρπός της χρησιμοποιείται σε πολλούς συνδυασμούς στη μαγειρική και τη ζαχαροπλαστική, με κυριότερο προϊόν το παραδοσιακό γλυκό κουταλιού μελιτζανάκι.
Συγκαταλέγεται από τον Μάρτη του 1996 μεταξύ των 317 ευρωπαϊκών προϊόντων με Προστατευόμενη Ονομασία Προελεύσεως (Π.Ο.Π.), κατοχυρώνοντας στους παραγωγούς του Λεωνιδίου την αποκλειστικότητα καλλιέργειας της συγκεκριμένης ποικιλίας μελιτζάνας υπό την τήρηση αυστηρών προδιαγραφών παραγωγής.
Η μέση ετήσια παραγωγή της Τσακώνικης Μελιτζάνας αυτή την στιγμή είναι περίπου 2.000 τόνοι.


Διατροφική Αξία

Τι προσφέρει στον οργανισμό μου;
Η μελιτζάνα (μαγειρεμένη) αποτελεί πολύ καλή πηγή διαιτητικών ινών, χαλκού, βιταμίνης Β 1 (θειαμίνη), βιταμίνης Β 6 (πυριδοξίνη) και καλή πηγή βιταμίνης νιασίνης (Β 3 ), μαγγανίου, μαγνησίου, καλίου και φυλλικού οξέος. Στην ωμή μελιτζάνα οι ποσότητες καλίου, μαγγανίου και φυλλικού οξέος είναι μέχρι και διπλάσιες.
Τι μέρος της Συνιστώμενης Ημερήσιας Ποσότητας καλύπτει η κατανάλωσή της;
1 φλ (~100 γρ.) κομμένης και βρασμένης φρέσκιας μελιτζάνας αποδίδει περίπου 10% των ημερήσιων αναγκών σε διαιτητικές ίνες, περίπου 6-7% σε χαλκό και βιταμίνες Β 1 και Β 6 , 5% σε μαγγάνιο, 4% σε νιασίνη, 3,5% σε φυλλικό οξύ και 3% σε μαγνήσιο και κάλιο.
Πώς βοηθά η μελιτζάνα στη βελτίωση της υγείας μου;
Πέρα από την καλή περιεκτικότητά της σε βιταμίνες και ανόργανα συστατικά, η μελιτζάνα περιέχει και σημαντικά φυτοχημικά, όπως φαινολικά συστατικά (π.χ. καφεϊκό και χλωρογενικό οξύ) και φλαβονοειδή (όπως η νασουνίνη). Πολλά από αυτά διακρίνονται για τις αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες.
Η έρευνα γύρω από τη μελιτζάνα έχει επικεντρωθεί σε ένα φλαβονοειδές που βρίσκεται στη φλοίδα της μελιτζάνας, τη νασουνίνη. Η ουσία αυτή δρα ως αντιοξειδωτικό, μόριο δηλαδή που εξουδετερώνει τις ελεύθερες ρίζες, προστατεύοντας μόρια και ιστούς από τις πιθανές βλάβες που αυτές προκαλούν. Από μελέτες σε ζώα έχει προταθεί ότι η νασουνίνη προστατεύει συγκεκριμένα τα λιποειδή που βρίσκονται στα κύτταρα του εγκεφάλου, επιτρέποντάς τους να επιτελούν το σπουδαίο ρόλο τους χωρίς να υφίστανται βλάβες από τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου (μελέτη δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Toxicology το 2000). Επίσης, η νασουνίνη έχει την ικανότητα να δεσμεύει το σίδηρο (μελέτη δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Research Communications in Molecular Pathology and Pharmacology το 1998), ο οποίος όταν υπερβαίνει τα φυσιολογικά όρια μπορεί να προκαλέσει την παραγωγή ελευθέρων ριζών, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα ή και καρκινογενέσεις. Η δράση της μελιτζάνας σε αυτό το επίπεδο ίσως είναι ευεργετική για τους άνδρες και τις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, οι οποίες, μη αποβάλλοντας πια το σίδηρο μέσω της εμμηνορρυσίας, έχουν αυξημένη πιθανότητα συσσώρευσής του. Η δέσμευση του σιδήρου σε αυτές τις περιπτώσεις μειώνει την παραγωγή ελευθέρων ριζών, προσφέροντας προστασία από καταστάσεις που τις εμπλέκουν, όπως η οξείδωση της χοληστερόλης, η κυτταρική βλάβη που μπορεί να προάγει την καρκινογένεση και η βλάβη στις αρθρώσεις που απαντάται στη ρευματοειδή αρθρίτιδα.
Η αντιοξειδωτική δράση της μελιτζάνας δεν περιορίζεται μόνο εδώ. Όσες ποικιλίες μελιτζάνας έχουν εξετασθεί, έχουν βρεθεί πλούσιες σε φαινολικά συστατικά (έχουν απομονωθεί 14 διαφορετικά), με κυριότερο το χλωρογενικό οξύ. Η ουσία αυτή είναι πολύ ισχυρό αντιοξειδωτικό και της έχουν αποδοθεί αντικαρκινικές, αντιμικροβιακές και αντιχοληστερολαιμικές ιδιότητες. Επίσης, έχει βρεθεί ότι μειώνει το οξειδωτικό στρες σε κύτταρα του νευρικού συστήματος (μελέτη δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Free Radical Research το 2005). Στα φαινολικά οξέα οφείλεται και η πικρή γεύση της μελιτζάνας, καθώς και το μαύρισμα που προκαλείται κατά τον τεμαχισμό της.