Βιολογικό προϊόν και Ηθική


του κ. Κ.Ιγνατιάδη, γεωπόνου-διευθυντή της ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕ:

'Η βιολογική γεωργία είναι πολυεπίπεδο και πολύμορφο κοινωνικό, οικολογικό, πολιτισμικό, ηθικό, αισθητικό και οικονομικό φαινόμενο και η αξία των προϊόντων της δεν οφείλεται στη χημική καθαρότητά τους, αλλά στην ενσωματωμένη σε αυτά κοινωνική ποιότητα. Βιολογική και χημική-εντατική γεωργία είναι αδιάσπαστα μέρη ενός οργανικού όλου: της καθόλου γεωργίας. Η βιολογική γεωργία είναι παιδί της βαθύτατης και πολύμορφης κρίσης που μαστίζει τη χημική γεωργία και βέβαια τον ανθρωποχώρο'.
Επιπρόσθετα, παραθέτουμε ένα απόσπασμα από το βιβλίο 'Οικονομία της αγοράς ή Ηθική Οικονομία' του Murray Bookchin, όπως το διαβάζουμε στο εξαιρετικό βιβλίο που έγραψαν οι γεωπόνοι Γ.Βλοντάκης, Μ.Δεσύλλας και Μ.Μπίστη, το οποίο θα διδάσκεται από φέτος στον Τομέα Γεωπονίας, Τροφίμων και Περιβάλλοντος για την ειδικότητα Περιβάλλοντος και Αγροτουρισμού, στα ΤΕΕ.

'Ενα οργανικό (βιολογικό) καρότο, ένα χειροποίητο ένδυμα, ένα ξύλινο χειροτέχνημα ή ένα ζευγάρι δερμάτινες μπότες, στο βαθμό που δεν είναι φορείς ενός ηθικού μηνύματος, παραμένουν απλά 'πράγματα' που οι άνθρωποι τα αντιμετωπίζουν στο συνεταιρισμό τροφίμων ή στο εργαστήρι το ίδιο απρόσωπα όπως και στο εμπορικό κέντρο. Με μόνη την ποιότητά του, την οικολογική του προέλευση και τη χρησιμότητά του, το 'πράγμα' από μόνο του δεν μπορεί να εκφράσει το ηθικό μήνυμα. Ενδέχεται να είναι υγιεινό, θρεπτικό, ελκυστικό και αμόλυντο από τους ρύπους που ρυπαίνουν τα σώματά μας και τις γεύσεις μας -δεν αρκούν όμως αυτά για να θεωρηθεί 'αγαθό' με την ηθική έννοια.

Η ηθική 'αγαθότητα' μπορεί να προέλθει μόνο από τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και από το αίσθημα ηθικού σκοπού που διέπει τις παραγωγικές τους δραστηριότητες. Ενυπάρχει στον τρόπο που τα 'αγαθά' ανταλλάσσονται ή, για να θέσω το ζήτημα πιο ριζοσπαστικά, στον τρόπο με τον οποίο η ανταλλαγή χρησιμοποιείται για να τα διανέμει κατάλληλα, έτσι ώστε ο 'αγοραστής' και ο 'πωλητής' να πάψουν να είναι δύο διαχωρισμένοι και αντιθετικοί πόλοι και να συνενωθούν σε μια οικονομική κοινότητα που να τη χαρακτηρίζουν αδελφικές σχέσεις βασισμένες σε ένα αίσθημα αμοιβαίας ταύτισης και προσωπικής συμπληρωματικότητας. Φροντίδα, υπευθυνότητα και υποχρέωση γίνονται η αυθεντική 'αναρτημένη τιμή' μιας ηθικής οικονομίας, σε αντιδιαστολή με τον τόκο, το κόστος, την αποδοτικότητα, που υπεισέρχονται στην 'αναρτημένη τιμή' της αγοραίας οικονομίας'.