Οι... Αγίες βιοκαλλιέργειες


Από τα μοναστήρια... στο καλάθι της νοικοκυράς σε Ελλάδα, Ευρώπη και Αμερική

«Εμείς στο μοναστήρι ασχολούμαστε με τη γεωργία 26 χρόνια. Πέρσι αποφασίσαμε να σταματήσουμε τα φυτοφάρμακα και τα χημικά λιπάσματα. Θέλαμε να παραδίδουμε στους καταναλωτές προϊόντα υγιεινά, αλλά και να βλάπτουμε όσο το δυνατόν λιγότερο τη φύση».

Μονάδες τυποποίησης. Τα περισσότερα μοναστήρια δεν καλλιεργούν απλά, αλλά έχουν στήσει και τις δικές τους μονάδες μεταποίησης και τυποποίησης των προϊόντων τους. Στη συντριπτική τους πλειονότητα, μάλιστα, είναι πιστοποιημένα για την ποιότητά τους από τη «ΔΗΩ», τον μεγαλύτερο οργανισμό πιστοποίησης βιολογικών προϊόντων στην Ελλάδα, που πήρε το όνομά του από τη θεά Δήμητρα, όπως αναφέρεται στην ομηρική ποίηση.Ο Πατέρας Αμφιλόχιος, στην Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος στην Κρήτη, αποφάσισε πριν από ένα χρόνο να εγκαταλείψει τη συμβατική γεωργία και να καλλιεργεί βιολογικά τα 2.000 στρέμματα γης που ανήκουν στο μοναστήρι. Ακολουθώντας, με τις ευλογίες του Πατριαρχείου, τη στροφή στη βιολογική καλλιέργεια που εδώ και λίγα χρόνια έχουν ξεκινήσει πολλά μοναστήρια σε όλη την Ελλάδα. Από τους μοναχούς στο ʼγιον Όρος μέχρι τα μοναστήρια της Κρήτης, σε μεγάλες εκτάσεις που ανήκουν σε Ιερές Μονές και υπερβαίνουν συνολικά τα 6.000 στρέμματα, έχει εδώ και χρόνια εγκαταλειφθεί η συμβατική γεωργία. Ελαιόλαδο, κόκκινο και λευκό κρασί και εσπεριδοειδή, είναι τα βιολογικά προϊόντα που κυρίως φθάνουν στους καταναλωτές και παράγονται από τα μοναστήρια. Και η στροφή έχει ήδη αρχίσει και στον τομέα της κτηνοτροφίας, αφού τουλάχιστον τρία μοναστήρια στη χώρα παράγουν κτηνοτροφικά προϊόντα με βιολογικές μεθόδους.
Περισσότερα από δύο χρόνια καλλιεργούν με βιολογικές μεθόδους τρία τουλάχιστον μοναστήρια στο Άγιο Όρος. Οι Ιερές Μονές Μυλοποτάμου, Βατοπεδίου και Δοχειαρίου παράγουν μεγάλες ποσότητες παρθένου ελαιόλαδου και λιγότερο κρασί στα περισσότερα από 1.000 στρέμματα που καλλιεργούνται συνολικά από τα τρία μοναστήρια.
Μηνύματα από όλο τον κόσμο, που ζητούν πληροφορίες για τα σημεία πώλησης του λαδιού στο εξωτερικό, λαμβάνουν οι μοναχές στην Ιερά Μονή της Χρυσοπηγής, στα Χανιά. Πρόκειται για το πρώτο ίσως μοναστήρι στη χώρα που μετράει ήδη 13 χρόνια βιολογικής καλλιέργειες στα 100 στρέμματα γης, που ανήκουν στη Μονή. Σήμερα παράγουν περισσότερους από 10 τόνους μανταρίνια κάθε χρόνο και 25 τόνους λάδι.
Η τυποποίηση γίνεται μέσα στο μοναστήρι και τα προϊόντα φθάνουν σε όλη την Ελλάδα, μέσω μεγάλης αλυσίδας σούπερ μάρκετ, καταστημάτων Duty Free, ενώ εξάγονται στην Αμερική αλλά και την Ελβετία.

Διεθνές βραβείο ποιότητας για το λάδι τους
«Όταν το 1980 ήρθαμε στο μοναστήρι ήμασταν όλες νέες μοναχές. Μας έδειξαν τα χημικά λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα ως μοναδικό τρόπο καλλιέργειας», εξηγεί η αδελφή Θεοξένη, μία από τις τρεις μοναχές που έχουν την ευθύνη για τις καλλιέργειες. «Αποφασίσαμε να μην τα ξαναχρησιμοποιήσουμε. Μας είπαν τότε, ότι η παραγωγή θα μειωθεί τόσο που δεν θα έχουμε ούτε λάδι για το καντήλι μας». Όμως στο μοναστήρι τα κατάφεραν και σημαντικό ρόλο σ' αυτήν την προσπάθεια, όπως αναφέρει η αδελφή Θεοξένη, έπαιξε η ενθάρρυνση του Πατριάρχη Βαρθολομαίου.
Στον Νομό Λασιθίου, στη Σητεία, η Ιερά Μονή Τοπλού έχει ήδη κερδίσει ένα διεθνές βραβείο για την ποιότητα του ελαιολάδου. Πρωτοπόρο μοναστήρι, συνεργάζεται από το 1997 με 35 νέους βιοκαλλιεργητές, ενώ οι αιτήσεις για συνεργασία τη νέα χρονιά έχουν φτάσει ήδη τις 20.
Η ομάδα διατηρεί συνολικά 2.000 στρέμματα, από τα οποία τα 550 ανήκουν στο μοναστήρι, που παράγει λάδι και κρασί (350 στρέμματα ελιές και 200 αμπέλια). «Έχουμε εμφιαλωτήριο και βιολογικό ελαιουργείο στο μοναστήρι και ήδη κάναμε αίτηση στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Leader Plus για επέκταση των εγκαταστάσεων», σημειώνει ο ηγούμενος Θεόφιλος Σπανουδάκης, ενώ η μονή έχει κάνει πρόταση στο υπουργείο Γεωργίας για παραδοσιακό καζάνι ώστε να φτιάχνει τσικουδιά.

8.000 μπουκάλια κρασί. Τα μπουκάλια κρασιού για το 2001 ξεπέρασαν τα 8.000, ενώ 10 τόνοι σταφυλιού εξήχθησαν στη Γερμανία. Για φέτος φιλοδοξούν η παραγωγή να ξεπεράσει τους 100 τόνους. Την ίδια στιγμή, το λάδι, που κυρίως εξάγεται σε Αυστρία, Γερμανία, Ιταλία και Ισπανία, έφτασε τους 15 τόνους και τα καθαρά κέρδη τα επτά εκατομμύρια δραχμές.
«Η βιολογική γεωργία δεν παρουσιάζει προβλήματα. Η ποσότητα της παραγωγής δεν άλλαξε. Χρειάζεται περισσότερο προσοχή και συστηματική παρακολούθηση», συμπληρώνει ο ηγούμενος Θεόφιλος Σπανουδάκης, καθώς το μοναστήρι προετοιμάζεται να περάσει και στη βιολογική κτηνοτροφία για τα 2.000 αιγοπρόβατα που έχει.

«Οι σωστοί χριστιανοί πρέπει να έχουν καλή σχέση με τη φύση»

«Κάθε άνθρωπος, κάθε σωστός χριστιανός, πρέπει να έχει άριστη σχέση με το περιβάλλον. Για τον λόγο αυτόν αποφασίσαμε εδώ στον Κίσσαβο να στήσουμε μια ξεχωριστή μονάδα. Απευθυνθήκαμε παντού, ακόμη και στο εξωτερικό. Τελικά, καταφέραμε να βρούμε τον τρόπο για την παραγωγή οικολογικού τυριού με μαγιά από την Αυστρία». Η μοναχή Θεοδέκτη, η ηγουμένη της Μονής του Τιμίου Προδρόμου, ύστερα από δύο χρόνια εντατικής δουλειάς τώρα πια απολαμβάνει τους καρπούς των κόπων της. Μαζί με άλλες 11 μοναχές από επτά διαφορετικά κράτη πλέον παράγει τυριά, κρασί, τσίπουρο από μήλα και μέλι σε μια έκταση περισσότερη των 250 στρεμμάτων. Για τις μοναχές (εκτός από την Ελλάδα κατάγονται από Κύπρο, Ιαπωνία, Αμερική Αυστρία, Γερμανία και Αγγλία) όλα αρχισαν τον Ιούνιο του 2000. Ο Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος τούς έδωσε την άδεια να επαναλειτουργήσουν τη Μονή και να εγκατασταθούν εκεί. Ο επισκέπτης μπορεί επίσης να βρει πολύ καλό μέλι από τα μελίσσια των μοναχών, κρασί παραγωγής τους και τσίπουρο από... μήλα! Επίσης πολλές μαρμελάδες από άγρια κεράσια, μούρα και άλλα φρούτα. Οι μοναχές παράγουν όλα αυτά τα προϊόντα βασικά για την τροφή τους, για τις φιλανθρωπίες τους, όπου μπορούν προσφέρουν απλόχερα και στο τέλος ό,τι περισσεύει το πουλάνε για να μπορέσει να επιβιώσει το μοναστήρι και να καλυφθούν τα λειτουργικά του έξοδα.

Στην αγορά και «οικολογικό» κρέας

Η τελευταία χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η Ελλάδα, καθώς μόνο το 1% των καλλιεργήσιμων στρεμμάτων - περίπου 350.000 - εκμεταλλεύονται με βιολογικές μεθόδους.

 
 «Τα βιολογικά προϊόντα που διατίθενται στην αγορά είναι ελαιόλαδο, εσπεριδοειδή και κρασί. Η κατεύθυνση σήμερα της βιολογικής γεωργίας στη χώρα μας είναι κυρίως εξαγωγική. Καθώς οι τιμές, είναι έως και 30% υψηλότερες στο εξωτερικό», εξηγεί ο κ. Ηλίας Κάνδαρος, διευθυντής στον τομέα ελέγχου, στη ΔΗΩ. Στην Ελλάδα υπάρχουν περισσότερα από 100 καταστήματα και σούπερ μάρκετ (σε Αττική, Θεσσαλονίκη, Ηράκλειο, Χανιά, Λέσβο, Κόρινθο και Κυκλάδες) που πωλούν αποκλειστικά βιολογικά προϊόντα. Το 2001 ξεκίνησε στη χώρα μας και η βιολογική κτηνοτροφία. «Υπάρχουν αυτήν την στιγμή 150 μονάδες με ζώα. Στην αγορά έχουν βγει, ήδη, εκτός από κρέας αιγοπροβάτων και χοιρινό, βιολογικό τυρί, γιαούρτι και αβγά», σημειώνει ο κ. Κάνδαρος.



ΤΑ ΝΕΑ , 31-08-2002