Οικολογική Γεωργία Η συμβολή της οικολογικής γεωργίας στην αειφόρο ανάπτυξη της ελληνικής υπαίθρου


Του Φίλιππου Φούντη, στέλεχος του Οργανισμού Ελέγχου & Πιστοποίησης Βιολογικών προϊόντων ΔΗΩ


Η νέα αγροτοπεριβαλλοντική πολιτική της ΕΕ, με την «Ατζέντα 2000», παρουσιάζει για πρώτη φορά μια τάση, που αφορά την προστασία των φυσικών πόρων, χωρίς αν σημαίνει αυτό ότι δεν θα ευνοούνται οι εντατικές βιομηχανοποιημένες αγροτικές μονάδες, που θα συνεχίζουν να ρυπαίνουν και να παράγουν υποβαθμισμένα αγροτικά προϊόντα. Η Επιτροπή της ΕΕ επιδιώκει να δώσει έτσι περισσότερες δικαιοδοσίες στις χώρες της ΕΕ να διαμορφώσουν εθνικά προγράμματα άμεσων ενισχύσεων, με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος και τις θέσεις εργασίας.
Μέσα στα πλαίσια αυτά των γενικών αναφορών διακρίνεται πλέον η βιολογική γεωργία, ως η βασικότερη οντότητα για την προστασία του περιβάλλοντος και την αειφόρο ανάπτυξη της υπαίθρου.
Ιδιαίτερα αναδεικνύει την οικονομική και κοινωνική στήριξη της ελληνικής μικρής κλίμακας γεωργίας, με τη συμβολή της σ΄ ένα συνολικό τοπικό οικολογικό σχεδιασμό της αειφόρου ανάπτυξης μιας ολόκληρης περιφέρειας, με οικολογικά χαρακτηριστικά στον τουρισμό, στην τοπική μεταποίηση, στη διαμόρφωση τοπικών αγορών και στην προστασία της άγριας φύσης. Ακόμα και η εκτατική της εφαρμογή στις πεδινές περιοχές θα έχει μεγάλη σημασία στην ανεύρεση λύσεων στα αδιέξοδα της ελληνικής γεωργίας.
Η οικολογική γεωργία έδειξε γρήγορα ότι είναι σε θέση να καλύψει επαρκώς με ποσότητες αγροτικών ειδών τις διατροφικές ανάγκες, χωρίς να προκαλεί την καταστρεπτική επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Γι΄ αυτό θεωρείται και η σωστότερη μέθοδος αγροτικής παραγωγής.
Για τους λόγους αυτούς, η προώθηση της οικολογικής γεωργίας θα πρέπει να συμπεριληφθεί στην αειφόρο ανάπτυξη, που σημαίνει διαχείριση των φυσικών πόρων έτσι, ώστε να διατηρηθεί η γονιμότητά τους και στις επόμενες γενιές.

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΕ
Στη χώρα μας, το πολιτικό-κοινωνικό πρότυπο, με το οποίο ταυτίζεται η ολιστική και αειφόρος γεωργία, είναι η αγροτική οικογενειακή μονάδα. Αυτή πρέπει να στηριχθεί, ώστε μαζί με άλλες συνεταιριστικές μορφές ν΄ αποκτήσει ένα κοινωνικά αποδεκτό εισόδημα, κάτω από σαφείς οικολογικές προδιαγραφές και ανθρώπινες, ανεκτές συνθήκες εργασίας.

Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ
Οι αποκεντρωμένες μεταποιητικές και εμπορικές δομές πρέπει να στηριχθούν δυναμικά όχι μόνο από οικολογικής άποψης, αλλά για λόγους στήριξης του τοπικού εργατικού δυναμικού. Η απειλούμενη κατάρρευση π.χ. των τοπικών βιοτεχνιών, των τοπικών σφαγείων και των γαλακτοκομικών μονάδων πρέπει επειγόντως να αποσοβηθεί.

ΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΚΑΙ ΑΝΑΔΕΙΚΝΥΟΥΝ ΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ
Οι τοπικές ιδιαιτερότητες μιας αγροτικής περιοχής υποστηρίζονται με την ανάπτυξη της οικολογικής γεωργίας. Η οικολογική γεωργία συνδέεται με τον κόσμο της υπαίθρου και ενισχύει τις δικές του ικανότητες και το τοπικό του δυναμικό. Η τοπική οικολογική γεωργία έχει τοπικά πρότυπα.

ΣΤΗΡΙΞΗ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΣΗ
Ιδιαίτερη στήριξη πρέπει να έχουν οι τοπικές πρωτοβουλίες που συνεργάζονται τοπικά. Βάση τέτοιων πρωτοβουλιών μπορεί να είναι η οικολογική γεωργία, διότι είναι σαφής και ευκατανόητη και δίνει τη δυνατότητα της αναγνώρισης της αξίας των αγροτών-αγροτισσών. Ενδιάμεσες λύσεις μεταξύ της παραδοσιακής και οικολογικής γεωργίας δεν μπορεί να είναι κάποιες άλλες μέθοδοι καλλιέργειας, που ζημιώνουν την εμπιστοσύνη των πιστοποιημένων βιολογικών προϊόντων με την αμφισβητούμενη περιβαλλοντική και διαφημιστική τους προβολή. Η βιολογική γεωργία είναι η μόνη καλλιέργεια που ελέγχεται από ανεξάρτητους πιστοποιητικούς οργανισμούς στον τόπο παραγωγής.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ
Τα προβλήματα του κλίματος είναι το σημαντικότερο ερώτημα για τη μελλοντική εξέλιξη της ζωής πάνω στη γη. Η γεωργία συμβάλλει με 15% με βλαβερές ουσίες στη ρύπανση του περιβάλλοντος και στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Σ΄ αυτό το πρόβλημα, το βασικότερο αίτιο είναι η κατανάλωση στη γεωργία των ορυκτών καυσίμων για ενέργεια, λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων και εισαγόμενων κτηνοτροφικών τροφών.
Η οικολογική γεωργία έχει τη δυνατότητα να παράγει τις ίδιες ποσότητες της διατροφής με τη μισή κατανάλωση ενέργειας και συνεπώς με το μισό διοξείδιο του άνθρακα ή άλλους ρύπους.

ΜΙΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΤΑ ΖΩΑ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΙΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΜΙΑ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΗΠΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Η συμπεριφορά των ανθρώπων προς τα κτηνοτροφικά ζώα πρέπει να εξελιχθεί σε μια μελλοντικά βιώσιμη αειφόρο κτηνοτροφία, με οικολογικά και ηθικά κριτήρια, σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες των ζώων. Τα όρια πρέπει να είναι, ανάλογα με την περιοχή, από 1,5 έως 2 μονάδες μεγάλου ζώου ανά εκτάριο. Θα επιτρέπεται ένας μεγαλύτερος αριθμός ζώων μόνο όταν οι κτηνοτροφικές τροφές προέρχονται από την ίδια την έκταση του παραγωγού, χωρίς την αγορά λιπασμάτων. Οι θρεπτικές ουσίες που βρίσκονται στην κοπριά πρέπει να υπολογιστούν στον ισολογισμό των θρεπτικών ουσιών όλης της αγροτικής εκμετάλλευσης.

ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Η αγροτική επιστήμη πρέπει αν διερευνήσει προς όλες τις κατευθύνσεις της έρευνας των οικολογικών συστημάτων. Πρέπει να προωθείται εντατικά η έρευνα και η εξέλιξη της οικολογικής γεωργίας. Η έρευνα θα πρέπει να προσανατολίζεται στην πράξη και τα αποτελέσματα της έρευνας πρέπει να επαναφέρονται γρήγορα στην πράξη, για να υλοποιείται εκεί.