Πώς εργάζονται οι Οργανισμοί Πιστοποίησης (2005)

Του ΦΙΛΗ ΚΑΪΤΑΤΖΗ 

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 24/03/2005




Χωρίς το αντίστοιχο σήμα ενός εκ των τριών εγκεκριμένων από το κράτος πιστοποιητικών οργανισμών «Βιοελλάς», «ΔΗΩ», «Φυσιολογική», κανένα εγχώριο προϊόν φυτικής ή ζωικής παραγωγής, προερχόμενο από βιολογική γεωργία (κτηνοτροφία), δεν νομιμοποιείται να λέγεται «βιολογικό».

Αυτό δεν σημαίνει ότι τα μαρουλάκια του παππού, οι κοτούλες της γιαγιάς, τα αμνοερίφια ενός φίλου που βόσκουν ανέμελα σε καταπράσινα λιβάδια είναι εξ ορισμού επικίνδυνα για την υγεία μας. Δεν υπόκεινται όμως στη νόμιμη διαδικασία ελέγχου που επιβάλλει, όταν πρόκειται για εμπορία, ο κανονισμός της κοινότητας 2092/91. Αυτό ισχύει προφανώς για όλα τα προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά και επικαλούνται πιστοποιητικά νομιμότητος για τη βιολογική τους προέλευση.
Για την ιστορία, αναφέρουμε ότι οι τρεις νόμιμοι πιστοποιητικοί οργανισμοί μπήκαν σε λειτουργία: το 1993 η «ΔΗΩ», το 1994 η «Φυσιολογική» και το 2001 η «ΒΙΟελλάς» (ήρθε η εξέλιξη του ΣΟΓΕ - 1993).
Από το 1993 Ο κανονισμός 2092/91 που διέπει τη βιολογική γεωργία σε ευρωπαϊκό επίπεδο ψηφίστηκε το 1991. Στη χώρα μας τέθηκε σε εφαρμογή τον Ιούλιο του 1993. Κάτω από την ομπρέλα αυτή λειτουργούν οι τρεις οργανισμοί.
**Σύμφωνα με τον κανονισμό, λέει ο Σπύρος Σγούρος, πρόεδρος της «ΔΗΩ», «πρέπει να έχουμε έναν αριθμό εξιδεικευμένου προσωπικού ελεγκτών, ζωοτέχνες, τεχνολογίας τροφίμων, φυτικής παραγωγής, χημικής βιολογίας, ειδικούς βιολογικής γεωργίας. Όπως επίσης να διαθέτουμε τεχνολογικό εξοπλισμό. Αυτό «μεταφράζεται» σε ειδικά διαπιστευμένα από το κράτος εργαστήρια αναλύσεων. Για να πούμε ότι ένα προϊόν είναι βιολογικό, πρέπει οι έλεγχοι, αν πρόκειται για φυτικό, να ξεκινούν από το έδαφος της σποράς, έως το τελικό στάδιο, που είναι η κυκλοφορία του στην αγορά. Το ίδιο ισχύει και για τα ζωικής προέλευσης».
Σημειώνεται ότι οι έλεγχοι είναι δειγματοληπτικοί και πρέπει να είναι αιφνιδιαστικοί.

- Όταν παρατηρείται μία παράβαση, τι κάνετε;
«Είναι ανάλογα την περίπτωση. Π.χ. επίπληξη, διακοπή της ειδικής σήμανσης, έως το χειρότερο που είναι η αποβολή από το σύστημα πιστοποίησης. Μπορεί να επιβληθούν και πρόστιμα».
-      Και το κράτος πού παρεμβαίνει;
«Εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να ενημερώνουμε και να κοινοποιούμε τις παραβάσεις στον ΟΠΕΓΕΠ - υπουργείο Γεωργίας. Πέρυσι δώσαμε 100 περιπτώσεις παραβάσεων. Οι αρμόδιοι κρατικοί φορείς μπορούν να επιβάλουν πρόσθετες ποινές στον παραβάτη παραγωγό».
-      Οταν δηλαδή δίνετε το σήμα σας στα προϊόντα ενός κτηνοτρόφου ή ενός αγρότη, τι ακριβώς έχετε ελέγξει;
«Για τον πρώτο, αν τα ζώα έχουν πάρει αντιβιοτικά, ή πρόσθετα, όπως ορμόνες, ζιζανιοκτόνα ή γενετικά τροποποιημένα "μεταλλαγμένα" (εδώ θέλει καλύτερη έρευνα). Για τον δεύτερο, αν τα προϊόντα έχουν υπολείμματα φυτοφαρμάκων, ή ουσίες από χημικά λιπάσματα κ.ά.».
Οι τρεις οργανισμοί ελέγχονται με τη σειρά τους από τους φορείς του κράτους. Και επιβάλλονται αντίστοιχες κυρώσεις.
Κράτος ανύπαρκτο
**«Το κράτος, πάντως, είναι ανύπαρκτο, γι' αυτό και η βιολογική γεωργία βαδίζει ολομόναχη μέσα στην απεραντοσύνη της συμβατικής» εξήγησε ο Μιχάλης Κουλουρούδης, βιοκαλλιεργητής αμπελιού, που ασχολείται παράλληλα με το εμπόριο: «Εμείς είμαστε ενταγμένοι στον ΟΠΕΓΕΠ που έχει στους κόλπους του την ευθύνη για τομείς γεωργίας (χημική), εχθρικούς προς τη βιολογική. Έτσι, μοιραία είμαστε το αποπαίδι. Το θετικό είναι ότι τελευταία έγινε Διεύθυνση Βιολογικής Γεωργίας στο υπουργείο Γεωργίας».

- Οι έλεγχοι στη βιολογική γεωργία είναι που κάνουν τα προϊόντα ακριβότερα;

«Και αυτό ανεβάζει το κόστος. Σκεφθείτε όμως την ουσία του πράγματος: η θρεπτική αξία είναι πολλαπλάσια π.χ. σε μια συμβατική ντομάτα, πληρώνουμε και το 20% περισσότερου νερού στο προϊόν. Το ίδιο ισχύει και για άλλα αγαθά. Στην τιμή του βιολογικού προϊόντος περιλαμβάνεται και το περιβαλλοντικό κόστος. Δεν ρυπαίνουμε με χημικά».
-      Τι πιστεύετε πως πρέπει να γίνει προς την κατεύθυνση της βιολογικής γεωργίας;
«Να περάσει η τεχνογνωσία στους παραγωγούς. Πάλι το κράτος πρέπει να δώσει το "παρών"».
- Δώστε μου ένα παράδειγμα.
«Χωρίς τεχνογνωσία ένας παραγωγός μήλων χάνει μέρος της παραγωγής. Προς την κατεύθυνση αυτή πρέπει να δουλέψουν και τα γεωργικά πανεπιστήμια. Αν θέλουμε να πάμε βιολογικά μπροστά!».